Wednesday 25 January 2012

Theodoros Angelopoulos

A while ago this morning, en route to Athens Airport, I heard the news that Theodoros Angelopoulos had died yesterday evening in a traffic accident. He was hit by a motorcycle while crossing the road in Drapetsona and died in hospital several hours later. 

A renown film director, Angelopoulos’ work explores the cultural and historical identity of Greece in the years from World War II to the present day. His films touched on some of the most sensitive points of modern Greek history, ranging from returning home from the Greek civil war (Voyage to Cythera) to family loss and discovery (Landscape in the Mist) to the loss of cultural identity in the years of prosperity (The Beekeeper).

He was often not an easy man to work with. I remember clearly his public disappointment and sarcasm at not being awarded at the Cannes Film Festival; others will no doubt look at his selection of foreign leading roles and his treatment of younger Greek filmmakers with some criticism.

His films were also difficult to watch. You don’t go to an Angelopoulos film for thrills or laughs: emotional devastation was typically the result. His use of a limited number of long scenes and complex dialogues became something of a trademark.

And despite his fame, he suffered through all the indignities of a filmmaker in Greece, from limited budgets and resources (despite state funding) to high overhead costs to a very limited domestic market. His contempt for what he termed “commercial” films, television or advertising only complicated matters.

Yet his films have captured, in their own way, life in Greece for a certain period of time, from the traditional Greece of the 1960s-1970s to the transition to prosperity in the 1980s and the wrenching adjustments following the fall of the Soviet Union in 1991 and the large-scale immigration which followed. His focus on issues of family loss and reunion are stunning in their clarity: I had a relative who fought on the Communist side in the civil war. He was repatriated to Uzbekistan at the end of the war, returning to Greece in the 1970s. I can’t imagine what “Uncle John” went through, but Voyage to Cythera was probably close to it.

I feel shock and sadness at his loss. A lifetime of creative struggle killed by a motorcycle in a common traffic accident in Athens. The driver is rumoured to be an off-duty policeman.

A long time ago, I heard a song by Ioannis Markopoulos which I can never forget. I remember this now, thinking of Angelopoulos and what his loss means for Greece.

Rest in peace.

Στην κυρά μάνα μας μη δίνεται βοήθεια
ούτε μαγκούρα στο προσκέφαλο σιμά
γιατί θα δέρνει κάθε μέρα τα παιδιά της
κι όταν μιλάω θα με λέει αληταρά
κι αν δέρνει κάθε που γουστάρει τα παιδιά της
θα καταντήσουνε εμπόροι δουλικοί
τα νιάτα χάνονται στα βρόμικα σοκάκια
για να μετρήσουν με το μπόι τους τη γη

Λένγκω, Λένγκω, Λένγκω
πάψε να με κυβερνάς
Λένγκω, Λένγκω, Λένγκω
πάψε να με τυραννάς

Κι αν θέλω τώρα να ακούγεται η φωνή μου
με πιάνει τρόμος από ίσκιους μακρινούς
χρυσάφι μοιάζει η συντροφιά σου στη ζωή μου
κι η ομορφιά σου μου γιατρεύει τους καημούς
ρε μπάρμπα κάτσε να μας πεις μιά ιστορία
πως ήταν τότες η μανούλα μας παλιά
έπεφτε ξύλο σα γινόταν φασαρία
ή σας νανούριζε με χάδια και φιλιά

Λένγκω, Λένγκω, Λένγκω
μου σπαράζεις την καρδιά
Λένγκω, Λένγκω, Λένγκω
μου πληγώνεις τη χαρά

Κι ο μπάρμπας τότε σοβαρεύτηκε λιγάκι
τη κούτρα ξύνει και παράγγειλε καφέ
η μητέρα είπε ήταν ένα κοριτσάκι
που ορφανό μάζευε άνθη σε μπαξέ
τ΄άνθη στόλιζαν το αγέρωχο κεφάλι
μα όταν κοιμόταν πάλι πέφτανε στη γη
κι από τα λούλουδα που ο χάρος είχε βάλει
εμένα κράτησε να βλέπω τη ζωή

Λένγκω, Λένγκω, Λένγκω, Λένγκω
μου΄χεις φάει τη ψυχή
Λένγκω, Λένγκω, Λένγκω
φίλοι θα βρεθούμε όλοι μαζί

Αυτή παιδιά μου ήταν τότες η μανούλα
ο κήπος ύστερα εγέμισε ληστές
το κοριτσάκι μας το ντύσανε γριούλα
κι απ΄τα κουρέλια φαινότανε οι πληγές
κι αν μας χτυπάει με μανία και φωνάζει
τη βάζουν άλλοι με συμφέροντα πολλά
το όνειρο που φεύγει τη τρομάζει
να αναζητάει μιά χαμένη ελευτεριά

Λένγκω, Λένγκω, Λένγκω μάνα
στο καμίνι της φωτιάς
Λένγκω, Λένγκω, Λένγκω μάνα
πες μας πάλι τι ζητάς 

(Thanks to Gugalyrics)

Additional Links:

© Philip Ammerman, 2012
Navigator Consulting Group

No comments:

Post a Comment